İngiltere Londra’da Victoria and Albert Müzesi’nde bindiği asansörle yanlışlıkla tarihi çinilerin bulunduğu depoya inen Hayal Güleç, Buradaki 44 eserin Türkiye’deki mimari eserlerden götürüldüğünü arşiv belgeleriyle tespit etti.
Süleyman Demirel Üniversitesinde Öğretim görevlisi olan Hayal Güleç, ingiltere’deki müzede yanlış asansöre bindi. Bu asansör Güleç’i müzenin deposuna götürdü. Binlerce çini parçası gören akademisyen, bunları incelemek için müze yetkililerden izin istedi. İlk etapta alamayan Güleç, Anadolu’ya geldikten sonra da müzeyle yazışmaları sürdürdü.
16’ncı yüzyıl çinilerini kendisine tez konusu seçen Güleç’in ısrarlı çabası sonucu müze, inceleme için izin verdi. Güleç bu vasıtayla tarihe ışık tutacak veriler elde etti.
Hayal Güleç XVI. yüzyıla ait olan ve hiç sergilenmemiş, depoda tutulan ve arşiv belgeleri olan Osmanlı çinileri inceledi ve bunların Anadolu’daki yapılardan sökülerek götürüldüğü tespit etti.
Güleç’i ve bilim dünyasını şaşırtan olay ise Fransızca bir mekteptu. Müze deposunda eserlerin tarihini anlatan mektubu danışman hocası ile inceleyen Güleç,
Hayal Güleç’i ve bilim dünyasını en çok şaşırtan da Fransızca bir mektup oldu. Müze deposunda eserlerin geçmişini anlatan mektubu SDÜ’de danışman hocası Doç. Dr. Süreyya Eroğlu ile inceleyen Güleç, mektubun Bursa’da 1855 yılında meydana gelen deprem sonrası Bursa Yeşil Cami ve türbesinde oluşan hasarı onarması için 1863 yılında Ahmet Vefik Paşa tarafından görevlendirilen Fransız restorasyon uzmanı Leon Parville ile bağlantısını tespit etti.
Hayal Güleç, Parville’nin restorasyonu bitirdikten sonra Osmanlı aydınlarında şüphe meydana getirdiğine yönelik bilgilerin var olduğunu söyledi. 1923 yılında Ahmet Haşim’in Parville’nin çinilerin bir kısmını götürdüğüne dair bir yazı yazdığını dile getiren Güleç, ancak bunu o dönem ispatlamanın mümkün olmadığını kaydetti. Mektubun arşiv belgelerinden çıkması ve tercüme edildikten sonra bu şüphelerin ortadan kalktığını kaydeden Güleç, “Fransızca mektubun Leon Parville’nin oğlu tarafından müzeye yazıldığı anlaşıldı. Babasının Asya topraklarından getirdiği bazı çinileri, özel oryantalist parçaları müzeye satmak istediğine yönelik bir belge olduğunu gördük. Belgenin devamında 67 parça çininin müzeye satıldığını fark ettik. Mektup, üzerinde durulan ama ispatlanamayan bir konuyu ispatlama şansı verdi” dedi.
Kaynak: DHA
