İsrail‟de, Eliha şehri yakınlarında, Mümeyyime Vadisinde yer alır. Kazılarda ortaya çıkan kitabeye göre, Halife Hişam Bin Abdülmelik döneminde yaptırılmıştır. Diğer bir rivayete göre yapıdaki süslemelerden, özellikle hamam kısmındaki süslemelerden, son dönemlerde sefahat ve zevk düşkünü olan Halife Velid döneminde yapılmış olabileceği düşünülmektedir. Tarihi kaynaklarda 8.yy ortalarında, şiddetli bir depremin olduğu, yapınında hasar gördüğü ve bu haliyle 19.yy‟a kadar geldiği yazmaktadır. Filistin Keşif Fonundan Yüzbaşı Varen ve arkadaşı Plis‟in 19.yy‟da kazısını yaptıkları ve yapıyı ortaya çıkarılmış, 1835-48 yılları arasında Hamilton ve Baranki başkanlığında ki arkeolojik kazılar sonucu mimari durumu ortaya çıkarılmıştır. Saray, camii, hamam, ortasında çeşmeli büyük bir avlusuyla külliye niteliğindedir. Saray: Külliyenin güneybatı köşesinde 64 x 67m ölçülerinde saray yer alır. Köşelede silindirik, diğer yerlerde yarım silindir kulelerle destekli kalevari bir yapıdır. İki katlı olduğu anlaşılmatadır. Günümüze sadece alt kat ulaşmıştır. Saraya doğu cephenin ortasında dışa taşkın bir taç kapıdan girilmektedir. Bu bölümde 2.katta Halifeye mahsus taht odası niteliğinde kubbeli bir mekanın bulunduğundan söz edilmektedir. Avlu etrafında revaklar bulunmakta, revakların gerisindeki mekanların mahiyeti bilinmemektedir. Sarayın güneyinde yer alan 5 dikdörtgen mekan duvardaki nişten dolayı mescid olabilir. Avlunun batısında ise „Serda‟ denilen sıcaktan korunma amaçlı yer altı hücreleri bulunmaktadır.
Camii: Sarayın kuzeydoğu kısmında 24 x 17m ölçülerinde saraya ve dışa açılan kapısı bulunan dikdörtgen planlı bir camiidir. Kazılarda kemer dizilerine ait kalıntılardan nef düzenli olduğu tahmin edilmektedir. Mihrabı güney duvarın ortasında yer alır.
Hamam: Külliyenin kuzey ucunda yer alır. Roma hamam yapısı şeklinde olan bu hamam, Emeviler devrinin en süslü hamamı olma niteliğindedir. 30 x 30m ölçülerinde büyük bir kare salon ile, onun kuzeyinde yer alan ılıklık, sıcaklık, traşlık, külhan ve özel halvet bölümlerinden oluşmaktadır. Salon kısmı 4‟erli dizi halinde 16 paye ile taşınan merkezde bir kubbeyle, etrafınında tonozlarla kapatıldığı merkezi bir plan ortaya koymaktadır. Kuzey, güney ve batı kenarlarda 3‟er tane, doğuda ise 2 tane apsis şeklinde localar bulunmaktadır. Salonun içinde güneyde 20m uzunlukta bir havuz yer almaktadır. Doğuda ki kenarda iki loca arasında anıtsal bir taç kapı bulunur. Kuzeydoğuda ise tuvalet vb ihtiyaçların giderildiği bir yer ve üzeri kubbe ile örtülü, yarım daire apsisle genişletilmiş, halifeye ait özel halvet bulunmaktadır. Buranın hemen sonrasında ise sıcaklık ve külhan yer alır.
Süsleme: Süsleme açısından eşi benzeri görülmeyecek tarzdadır. Süsleme özellikle saray ve hamam da bulunmaktadır. Mozaikler zeminde yaygındır. Freskolar, duvar resimleri, ve alçı kabartmalarla heykeller bulunur. Duvar resimlerinden pek fazla günümüze ulaşmamıştır. Hamamın büyük salonu ve özel halvetin zemini tamamen mozaikle kaplıdır. Salon kısmında kubbenin altında büyük bir rozet, localarda ise yarım rozet şeklinde zemin mozaktir. Geometrik motifler, gülbezekler, meyveleri hayvanlar vb tasvirler yer alır. Özel halvetin zemini halı şeklinde mozaik ile kaplanmıştır. Buraya bağlantı yerindeki zeminde ise meyveli bir ağaç altında yaprak yiyen 2 geyik sol tarafta durmakta, ağacın sağında ise yine yaprak yemeye çalışırken bir aslana yakalanan geyik tasviri mozaik olarak uygulanmıştır. Alçı kabartma ve heykellerin en dikkat çekicileri ise; hamamın girişinde en üstte bir çift aslan kaide üzerinde bir hükümdar kılıcı ve kaftanı bulunan hükümdarın başı, sakalı ve saçleri detaylı bir şekilde işlenmiştir. Yapıda yine alçı kabartma insan başı tasvirleri bulunur. Hamam içinde insan ve hayvan kabartmalarına rastlanmaktadır. İnsanlar hamam daki kadın ve erkekler şeklinde peştemalli olarak tasvir edilmiştir.
Mozaikler:
Khirbat Al Mafjar, çoğunlukla Saray giriş holü, hamam ve izleyici salonunu süsleyen mozaikler, alçı oymalar ve heykellerle farklı şekillerde süslenmiştir. Geometrik ve figürlü mozaikler hamam halılarını andıran zemini kaplar ve duvarları ince boyalı sıva ile kaplanır. Döşeme iki mozaik panelle kaplıdır – biri geometrik tasarımlı dikdörtgen, diğeri apsisin hafif yükseltilmiş tabanını dolduran kemerli bir panel. Kemerli panel ceylanlara saldıran aslan temsilidir. Komplekste figür motifli tek mozaik panel olup, bu motifin özel önem taşıyan sembolik bir anlamı olduğunu düşündürmektedir. Mozaiğin, İslam’ın zaferini izleyen barışın ortaya çıkmasının sembolü olduğu düşünülmektedir .
Mozaik panelin ortasında nar gibi görünen meyveli büyük bir ağaç bulunmaktadır. Ağacın yaprakları her iki tarafta daha küçük bir dalla birbirine bağlanmış iki dikey paralel gövdeden büyüyor gibi görünüyor. Odaya bakan izleyici, sağ tarafındaki ağacın altında ceylanlara saldıran aslanı görebilir.
Dekoratif açıdan, Umayyad sarayları , mozaik zeminlerden süslü çini ve sıvalarla kaplı duvarlara uzanan en güçlü mimari formları ve dekoru içerir. Emevi mimarisinin ve dekorasyonunun görsel çekiciliğinin çoğu, eski biçimlerin büyük zenginliklerle donatılan ve bireysel bir sanat biçimi arayan yeni kültürün yeniden bir araya getirilmesi, gençleştirilmesi ve yeniden yaratılmasıdır. Khırbat Al Mafjar’ın tabloları, yalnızca İslam öncesi Suriye ve Filistin’de resim geleneğinin varlığını kaydetmek için değil aynı zamanda dikkate değer bir belgedir.aynı zamanda, o bölgede daha önce doğu ve batı stillerinin sentezinin ve daha eski ve daha yakın olanların bir araya getirilmesinin unsurlarını kanıtlamak için yeterli anıtın olduğunu göstermek için.
