Kaplumbağa Terbiyecisi mi Kaplumbağalı Adam mı?

Osman Hamdi Bey’in en meşhur tablosu Kaplumbağa Terbiyecisi’nin adı gerçekten Kaplumbağa Terbiyecisi mi?

Osman Hamdi Bey, resmin yapılışından 37 yıl önce Bağdat’tayken babasının gönderdiği Tour de Monde dergisinde Aimé Humbert adındaki İsviçreli diplomatın Japonya’da gördüklerini anlattığı bir makalesi de yer almaktaydı, dergideki makalede Koreli olduğu belirtilen kaplumbağa terbiyecilerinden söz ediliyordu.Terbiyecilerin küçük bir davulla çaldıkları ritim eşliğinde kaplumbağalara sıra halinde yürümeyi, alçak bir masanın üstünde üst üste dizilmeyi öğrettiklerini anlatan metne bu etkinliği betimleyen bir gravür de eşlik eder. Söz konusu makale ve gravürün Osman Hamdi Bey’e eseri için bir ilk fikir, esin verdiği düşünülmektedir.

 

kaplumbaga-terbiyecisi-gravur

Osman Hamdi Bey’in Etkilendiği Gravür-Kaplumbağa Terbiyecisi

Osman Hamdi’nin resimlediği sahnede yerdeki yeşillikleri yemekte olan kaplumbağaları düşünceli bir tavırla izleyen Doğulu giysiler içinde bir erkek figürü görürüz.  Elinde bir ney tutmakta, sırtında nakkare veya kudüm cinsinden bir vurmalı çalgı durmaktadır. Önünde durduğu pencerenin üstünde yer alan sivri kemerli alınlıkta “Şifa’al-kulûp lika’al Mahbub” yani “Kalplerin şifası, Sevgiliyle (Hz. Muhammed) buluşmaktır” yazılıdır. Mekân olarak, sanatçının resimlerinde sıkça karşımıza çıkan Bursa Yeşil Cami’nin üst kat odası kullanılmış, figür için pek çok resminde olduğu gibi Osman Hamdi’nin kendisi modellik etmiştir. Adamın elinde, sırtında yer alan çalgılar derviş olabileceğini akla getirse de, başlığı Elbise-i Osmaniye’de “yemeniler dolanmış keçe kalpak” olarak tanımlanan “Mardinli Kürd” tipinin başlığına benzer. Osman Hamdi’nin Viyana’da bulunduğu sırada, bu giysiyle poz verdiği bazı fotoğraflar çektirdiği bilinmektedir. Sanatçı, figür ve mekan detayları için, başka resimlerinde de sıkça görüldüğü gibi çeşitli fotoğraflardan yararlanmış olmalıdır.

Osman Hamdi Bey’in yaptığı resmin ismi literatüre Kaplumbağa Terbiyecisi olarak girdiği için herkes tarafından bu şekilde bilinmektedir.Bu tablonun adı Kaplumbağalı Adam’dır.

kaplumbaga-terbiyecisi

You may also like...

Your email will not be published. Name and Email fields are required