Avrupa Sanatı Terminolojisi I

 

 

1-AEDİKULA: Küçük tanrı evi olarak ta bilinen, çok yönlü kullanıma açık mimari elemandır. Örneğin bir Roma tapınağında içerisine heykel yerleştirilen bir mimari iken, erken Hıristiyan döneminde mezar yapısı, ortaçağ da ise özel kişilerin mezar yapıları, şapel iken günümüzde hafif derin önü açık üçgen alınlıklı niş içinde genellikle bir heykel bulunan ve arka tarafından bir duvarla bütünleşmiş mimari elemandır.

 

2-ALTAR: Kısaca yüksek sunak masası anlamına gelir. Değişik türleri de vardır. Masa altar, sandık altar, blok şeklinde altar, lahit ya da mezar sandukası biçiminde altar veya kanatlı atlar denir.

3-ARKAD DİZİSİ: Sıra halinde kemer açıklıklarına verilen addır.

4-ARŞİVOLT: Yuvarlak bir kemerin alın ve yanak yüzeylerinde olup Romanikte genellikle bant prizleri, Gotikte ise plastik figürlerle bezenir.

5-BODUR GALERİ: Genellikle Romanik devir yapılarının dış cephesinde, kısa sütun veya ayaklara oturtulan kemer dizilerine bodur galeri denir.

 

6-VAFTİZHANE(BAPTİSTERİUM): Erken dönem Hıristiyan veya ortaçağda 4 ile 11. yüzyıllar arasında bir piskopos evinin batısında yapıdan bağımsız olarak ve çoğu kez sekizgen veya merkezi planlı yapı.

7-EMPORE: Bir kilise içinde ikinci kattan orta nef’e açılan, tribün, galeri, mahfil, olup, genellikle belirli kişiler (kadınlar, rahibeler, saray mensupları)için yapılmış özel mekândır. Romanik devirde genellikle orta nefe bakan Arkadların üstünde pencere arasında bulunur. Ortaçağda Rönesans ve barokta bunlar tonoza kadar yükselir. Böylelikle önemli bir yapı haline gelir. Merkezi planlarda dehlizin üzerinde, bazilikal planlarda orta nefe bakan çapraz nefler ve batı bloğu üzerin de bulunur. Üç değişik türü vardır.

1.Gerçek Empore: Geliştirilmiş olarak 2.katta bulunur, orta sahna kemerlerle açılır kendine ait bölümü vardır.
2.Yalancı Empore: Sadece tavan arasına açılır kendine ait bölümü bulunmaz.
3.Hayali Empore: Sadece duvar açıklığı şeklinde olup kendine ait mekânı bulunmaz.

 

8-PORTAL: Anıtsal nitelikte büyük giriş kapıları.

9-TRİFORİUM: Genellikle üçlü kemer açıklığının tanımlanması için kullanılır.11.yüzyıldan itibaren Normandia İngiliz yapı sanatında görülür. Empore benzeri yapı şeklinde genellikle orta nef, koro ve çapraz nef pencereleri altında bulunur. Zaman zaman dışta da görülür.

10-TYMPANUM: Romanik ve Gotik yapı giriş kapılarında kemer alınlığına verilen addır.

 

 

About

You may also like...

Your email will not be published. Name and Email fields are required